تبلیغات
دانشجویان رشته اشاعه دانش پودمان چهارم - فعالیت كتابخانه ای نابینایان در دانشگاه تهران

دانشجویان رشته اشاعه دانش پودمان چهارم

فعالیت دفتر امور نابینایان در دانشگاه تهران به چه زمانی باز می‌گردد و این دفتر تا کنون چه برنامه‌ها و فعالیت‌هایی را برای دانشجویان نابینا انجام داده است؟ 
در سال 1378  با مساعدت وزارت علوم در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، دفتری به منظور اطلاع‌رسانی ویژه نابینایان راه‌اندازی شد. متعاقباً در اردیبهشت 1387 به منظور ارائه خدمات جامع به این عزیزان دفتر امور نابینایان و کم بینایان در امور دانشجویی به همت دکتر قمصری معاون دانشجویی و فرهنگی وقت و دکتر گلدانساز مدیر کل دانشجویی وقت افتتاح شد. با آغاز به کار این دفتر در دانشکده‌های ادبیات و علوم انسانی، علوم اجتماعی، روانشناسی و علوم تربیتی، الهیات، و حقوق و علوم سیاسی، که بیشترین دانشجویان نابینا و کم‌بینا در این دانشکده‌ها مشغول به تحصیل‌اند، مکان‌های ویژه‌ای برای ارائه خدمات به این عزیزان در نظر گرفته شد. از جمله امکانات ویژه‌ی این واحدها پرینتر ویژه‌ی بریل است که در کتابخانه‌ی مرکزی و دانشکده علوم اجتماعی وجود دارد.

- انگیزه و ایده راه‌اندازی پایگاه داده‌های علمی برای نابینایان چگونه شکل گرفت و عملیاتی شد؟ 
نیاز به منابع و مراجع علمی قابل اعتماد و روزآمد و متون درسی قابل استفاده‌ی دانشجویان و پژوهشگران نابینا همواره مطرح بود. برای رفع این نیاز تصمیم گرفته شد از امکانات کامپیوتر و اینترنت استفاده شود. البته در مراکز مختلف به صورت پراکنده کتاب‌های درسی را ضبط می‌کنند و با کیفیت‌های مختلف و گاهی تکراری در اختیار دانشجویان قرار می‌دهند. برای رفع اساسی این نیاز می‌بایست پایگاهی اینترنتی ویژه‌ی اطلاعات علمی نابینایان راه‌اندازی شود. پس از مطرح شدن ایده‌ی اولیه، با مراکزی همچون انجمن‌های مختلف نابینایان و معلولان، معاونت توان بخشی بهزیستی استان تهران، دفتر توانبخشی اجتماعی و مراقبتی بهزیستی استان تهران، مؤسسه تبیان، مؤسسه خیریه ریحانه و خانه نور ایران رایزنی و از تجارب آنها برای تدوین طرحی جامع استفاده شد. 
- اهمیت این پایگاه در چیست؟ و چه ویژگی هایی دارد؟ این پایگاه چه امکاناتی را در اختیار کاربران ویژه آن قرار می‌دهد؟ به عبارتی چه بخش‌هایی در این پایگاه طراحی شده و کاربرد آن چیست؟ 
این پایگاه در کشور منحصر به فرد است و اطلاعات آن به عنوان مرجع علمی در دسترس عموم دانشجویان نابینا قرار خواهد گرفت. این پایگاه همچنین بستر مناسبی را برای گردهمایی مجازی تمامی نابینایان در دانشگاه‌ها، مدارس و حتی خارج از کشور فراهم می‌کند. در این پایگاه امکانات زیر پیش‌بینی شده است: 
o کتاب‌های صوتی و متنی با فرمت DAISY, MP3 و سایر فرمت‌های مورد نیاز؛ در زمینه‌های علمی و دانشگاهی و عمومی شامل داستان و شعر و ... 
o اطلاع رسانی به اعضای پایگاه به صورت اخبار و ارسال پیامک 
o امکان ثبت درخواست کتب مورد نیاز نابینایان که البته پس از بررسی و امکان‌سنجی و اولویت‌بندی قابل تهیه خواهد بود. 
- مراحل راه اندازی و مدت زمان اجرای طرح چقدر بود؟ 
از بهمن ماه سال گذشته فاز مطالعاتی طرح شروع شد، مرحله‌ی عملیاتی و راه‌اندازی این پایگاه هم حدود 6 ماه طول کشید. با افتتاح رسمی پایگاه در یازدهم آبان‌ماه، بهره‌برداری از طرح آغاز خواهد شد که طی آن حدود 50 کاربر به مدت سه ماه از آن استفاده می‌کنند و نهایتاً از دهه فجر برای کلیه نابینایان کشور قابل دسترسی خواهد بود. 
- این طرح چه مقدار هزینه در بر داشت؟ و از چه محلی تأمین شد؟ 
برای راه‌اندازی این پایگاه حدود 120 میلیون تومان برآورد هزینه شد که تاکنون نیمی از آن هزینه شده است صندوق رفاه وزارت علوم قبول کرده که کمک مناسبی در این راستا انجام دهد ولی تا کنون هزینه توسط دانشگاه تأمین شده است. تداوم فعالیت پایگاه هم هزینه‌های خاص خود را خواهد داشت که امیدواریم بتوانیم از حمایت مراکزی مانند صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم و دیگر مراکز ذی‌ربط در پیشبرد برنامه‌ها استفاده کنیم. یک نکته مهم این است که این پایگاه بقا و توسعه نمی‌یابد مگر با همکاری مراکزی که اطلاعات مناسب برای نابینایان در اختیار دارند. 
- آیا استفاده از این پایگاه به دانشجویان محدود می‌شود یا برای همه نابینایان قابل استفاده است برای عضویت در این پایگاه و استفاده از امکانات آن چه فرایندی باید طی شود؟ 
استفاده از امکانات این پایگاه به دانشجویان محدود نمی‌شود، البته در فاز اول فقط دانشجویان نابینا مدنظر هستند. برای دسترسی به سایت، دانشجویان باید از مراکزی مانند دانشگاه و یا بهزیستی معرفی شوند تا وسیله‌ای موسوم به "توکن" (Token) (یک شناسه سخت افزاری ویژه) که کار یک پَس‌ورد سخت‌افزاری را انجام می‌دهد به آنها تحویل شود تا اطلاعات خاص سایت که شامل قوانین کپی‌رایت می‌شود تنها در اختیار افراد مجاز قرارگیرد. باید اضافه کرد که استفاده از این سخت‌افزار به لحاظ فنی تجربه‌ای جدید در موضوع امنیت پایگاه‌های تحت وب محسوب می‌شود. بخشی از اطلاعات این پایگاه برای افراد بینا و نابینا بدون عضویت در سایت هم قابل دسترسی است. 
امید است در آینده سازمان‌هایی مانند آموزش و پرورش کودکان استثنایی هم به این حلقه بپیوندند و با کمک به توسعه این پروژه امکانات آن را برای دانش‌آموزان نابینا هم قابل استفاده کنند. 
- آیا برای بهره‌برداری از این پایگاه، کاربران به نرم افزار و یا آموزش خاص نیاز دارند؟ 
دانشجویانی که عضو پایگاه شده باشند و "توکن" در اختیار داشته باشند، می‌توانند از تمامی امکانات این پایگاه استفاده کنند و امکانات لازم در این خصوص در خود سایت وجود دارد. البته کامپیوتر شخصی یکی از نیازهای کلیدی این دانشجویان برای فعالیت‌های درسی‌شان است. 
شایان ذکر است در مراسمی که به مناسبت افتتاح این پایگاه برگزار می‌شود؛ 22 دستگاه لپ‌تاپ در اختیار دانشجویان که نابینای دانشگاه تهران که معدل‌شان بالاتر از میانگین کلاس است، قرار می‌گیرد. 
- چه مشکلاتی در اجرای این طرح پیش روی شما بود؟ چه نهادها و ارگان‌هایی در داخل و خارج از دانشگاه در این زمینه با شما همکاری داشتند؟ 
با توجه به نبود پایگاه مشابهی حداقل در داخل کشور، مشکل اصلی ما فقدان پیشینه حرفه‌ای در این خصوص بود. برای آغاز به کار ناگزیر بودیم با مصاحبه با نابینایان و متخصصان این موضوع اقدام کنیم، که بحمد‌الله به نتیجه رسید. در اجرای هر چه بهتر این طرح با سازمان بهزیستی تفاهم نامه‌ی خوبی منعقد شد. مؤسسه تبیان برای دادن اطلاعات و تبدیل آن به فرمت قابل استفاده نابینایان همکاری قابل توجهی داشت. همچنین مؤسسه خانه نور (وابسته به بنیاد شهید)، مؤسسه رودکی، مؤسسه باور هم به ما کمک فکری دادند، کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و اداره کل امور فرهنگی و اجتماعی هم در زمینه تولید کتاب‌های صوتی ما را یاری کردند. در این راه از حمایت و نظر مساعد مسئولان محترم وزارت علوم به ویژه دکتر ملاباشی، معاون دانشجویی وزارت علوم؛ و پشتیبانی‌های بی‌دریغ دکتر رستمی، معاون فرهنگی دانشگاه تهران برخوردار بودیم که از همه آنها سپاسگزاری می‌کنیم. 

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :